Nowa siedziba

 

zwykle
Czasopismo Rzeczpospolita

Lidia Adamek-Baczyńska
Doradca podatkowy, Partner w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Olga Palczewska
Junior Consultant w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Artykuł został opublikowany w dzienniku Rzeczpospolita w dniu 06.06.2016.

Niezarejestrowanie nabywcy towarów na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych nie skutkuje automatyczną odmową prawa do preferencyjnej stawki VAT do dostawy z krajów UE. Tak wynika z najnowszych interpretacji fiskusa.

Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT) co do zasady jest opodatkowana stawką VAT w wysokości zero proc. Możliwość skorzystania z tej preferencyjnej stawki zależy jednak od spełnienia warunków szczegółowo określonych w przepisach ustawy o VAT. Warunki te mają charakter zarówno materialny (np. wywóz towarów z terytorium Polski i dostarczenie ich do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej), jak i formalny (np. zarejestrowanie dostawcy i nabywcy dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych oraz posiadanie przez nich właściwego i ważnego numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych).

Konieczność udowodnienia spełnienia warunków o charakterze materialnym, w szczególności faktycznego przemieszczenia towarów do innego państwa UE, nie budzi większych wątpliwości ani po stronie podatników, ani organów podatkowych. Wiele wątpliwości, szczególnie ze względu na stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), powoduje jednak uzależnianie prawa do zastosowania stawki VAT w wysokości zero proc. od spełnienia wymogów formalnych.

Co mówią przepisy unijne …

Zagadnienie dotyczące opodatkowania WDT zostało uregulowane w Dyrektywie VAT (Dyrektywa 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r.). Wskazuje ona materialne warunki uznania transakcji za WDT. Dyrektywa VAT nie wprowadza natomiast dodatkowych kryteriów, od których spełnienia zależałoby prawo do zastosowania stawki zero proc. Polskie przepisy ustawy o VAT zawierają zatem surowsze wymagania niż przepisy unijne. Co do zasady, sytuacja taka jest dopuszczalna. Przepisy Dyrektywy VAT zezwalają bowiem na wprowadzanie przez państwa członkowskie dodatkowych kryteriów zastosowania preferencyjnej stawki VAT dla WDT. Mogą być one jednak implementowane wyłącznie w celu zapewnienia prawidłowego stosowania stawki preferencyjnej oraz zapobieżenia wszelkim przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyciom. Jak wskazuje analiza orzeczeń TSUE, wprowadzenie dodatkowych wymagań formalnych w postaci konieczności posiadania właściwego i ważnego numeru identyfikacyjnego dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych wykracza poza ten zakres. TSUE podkreśla, że dysponowanie numerem identyfikacyjnym jest wyłącznie wymogiem formalnym, który nie może podważyć prawa do zastosowania zero proc. stawki VAT, jeżeli materialne przesłanki zaistnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej zostały spełnione (np. wyroki TSUE C-273/11 z 6 września 2012 r. oraz C-587/10 z 27 września 2012 r.).

…i jakie jest stanowisko ministra finansów

Zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT dostawę uznaje się za WDT pod warunkiem, że nabywca towarów jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium Polski.

Ponadto, zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, WDT podlega opodatkowaniu według stawki podatku zero proc., pod warunkiem że podatnik zrealizował dostawę na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej (numer VAT-UE).

Pomimo wyraźnego wskazania w polskiej ustawie o VAT konieczności posiadania przez nabywcę numeru VAT-UE jako warunku determinującego możliwość zastosowania zero proc. stawki VAT przy WDT, organy podatkowe coraz częściej przychylają się do stanowiska TSUE.

W interpretacji z 26 lutego 2016 r. (IPTPP2/4512-627/15-3/JS) Izba Skarbowa w Łodzi uznała, że w przypadku WDT z Polski brak posiadania przez nabywcę ważnego numeru VAT-UE nie odbiera polskiemu dostawcy prawa do zastosowania zero proc. stawki VAT. Podobne stanowisko zostało wyrażone przez Izbę Skarbową w Warszawie w interpretacji z 20 stycznia 2015 r. (IPPP3/443-1049/14-2/KB).

We wnioskach o te interpretacje polscy dostawcy wskazywali, że zagraniczni nabywcy towarów:

  • byli podatnikami VAT w kraju siedziby,
  • na moment dostawy nie byli zarejestrowani jako podatnicy VAT-UE i tym samym nie mieli ważnego numeru VAT-UE,
  • zarejestrowali się kilka miesięcy po dostawie.

Polscy dostawcy posiadali te informacje m.in. z systemu VIES, w którym istnieje możliwość potwierdzenia zarejestrowania nabywcy jako podatnika VAT-UE oraz na podstawie dokumentów pozyskanych z zagranicznego urzędu skarbowego.

Ważne czy doszło do WDT

Organy podatkowe uznały, że w opisanych w interpretacjach stanach faktycznych prawo do zastosowania zero proc. stawki VAT zależy od tego czy faktycznie doszło do WDT w rozumieniu przepisów prawa wspólnotowego. Podkreślono, że gdy zagraniczny nabywca nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT-UE na dzień zrealizowania dostawy, lecz zarejestrował się w terminie późniejszym, to należy stwierdzić, że warunki rejestracji nabywcy wynikające z art. 13 ust. 2 pkt 1 oraz art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT zostały spełnione.

Interpretacje te są podstawą do obrony zero proc. stawki VAT dla podatników, którzy weryfikując numer nabywcy w systemie VIES, dowiadują się, że ich kontrahent nie jest zarejestrowany dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych. Późniejsza rejestracja nabywcy zagranicznego jest w tym przypadku wystarczająca.

Nadal jednak istnieje ryzyko

Mimo, że stanowisko MF w omawianym zakresie jest przychylne podatnikom, to nadal istnieje ryzyko zakwestionowania takiego podejścia przez organy podatkowe. Interpretacja indywidualna jest bowiem wiążąca wyłącznie dla podatnika, dla którego została wydana. Nie jest zatem wykluczone, że w trakcie kontroli podatkowej organy podatkowe uznają, iż aktywność numeru VAT-UE nabywcy jest przesłanką warunkującą prawo do zastosowania zero proc. stawki VAT dla WDT.

Zakwestionowanie prawa do zastosowania preferencyjnej stawki VAT skutkuje zmianą klasyfikacji transakcji na dostawę krajową opodatkowaną stawką właściwą dla dostawy danego towaru, tj. 23 proc., 8 proc. lub 5 proc. Oznacza to, że podatnik jest zobowiązany do zapłaty należnego podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę.

Z uwagi na ryzyko kwestionowania przez organy podatkowe prawa do zastosowania stawki zero proc. w przypadku braku aktywnego numeru VAT-UE nabywcy, optymalnym rozwiązaniem wydaje się zabezpieczenie stosowanego przez podatnika rozwiązania poprzez wystąpienie z wnioskiem o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego w omawianym zakresie.

Podstawa prawna
Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. DzU z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).
Dyrektywa 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 ze zm.).

 

 

twitter  RSS Feed  WTS YouTube channel