Nowa siedziba

 

zwykle
Czasopismo Dziennik Gazeta Prawna

Lidia Strzelecka
Doradca podatkowy, Senior Manager w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Anna Trojanowska
Junior Consultant w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.  

Artykuł został opublikowany w Dzienniku Gazeta Prawna w dniu 27.06.2016.

Spółka, która posiada względem swoich kontrahentów nieuregulowane należności z tytułu faktur sprzedażowych nie uwzględnia w kosztach należnego podatku od towarów i usług. Tak wskazują niektóre organy

Jeżeli w kwocie nieściągalnej wierzytelności, która uprzednio została zarachowana jako przychód należny, zawarty jest podatek od towarów i usług, to do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć wyłącznie wierzytelność w kwocie netto. Tak wynika z wyroku NSA z 24 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3875/13.

Sprawa dotyczyła spółki, która posiada względem swoich kontrahentów nieuregulowane należności z tytułu faktur sprzedażowych. Uprawdopodobnienie nieściągalności niniejszych należności zostało dokonane m.in. na podstawie postanowienia sądu o ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku dłużnika lub na podstawie postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne na skutek braku majątku dłużnika. Ponadto, spółka wskazała, iż powyższe należności zostały przez nią rozpoznane w przychodach podatkowych oraz w odniesieniu do przedmiotowych należności nie skorzystano z tzw. ulgi na złe długi przewidzianej w art. 89a ust 1 ustawy o VAT.

Na czym polegała wątpliwość

Spór sprowadzał się do tego, czy spółka powinna rozpoznać w kosztach podatkowych nieściągalne wierzytelności wraz z należnym podatkiem od towarów i usług, czy też w wartości netto. W ocenie spółki, ma ona prawo do ujęcia w kosztach uzyskania przychodu wartość przedmiotowych wierzytelności w kwotach brutto. Spółka argumentowała swoje stanowisko faktem, iż od dokonanych transakcji sprzedaży na rzecz kontrahentów, w związku z którymi powstały nieściągalne wierzytelności, zobowiązana była do zapłacenia VAT należnego. Brak zapłaty ze strony kontrahentów zwiększył zatem stratę spółki nie tylko o kwotę rozpoznanego przychodu należnego, lecz również o kwotę podatku wpłaconą do urzędu skarbowego z tytułu VAT.

Zdaniem IS

Nie zgodził się z tym dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu. W wydanej interpretacji indywidualnej stwierdził, że należny podatek VAT, zawarty w kwotach nieściągalnych wierzytelności nie podlegał zaliczeniu do przychodów należnych na podstawie art. 12. ust. 3 ustawy o CIT, w konsekwencji zatem nie może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. W efekcie spółka ma prawo zaliczyć do kosztów podatkowych wyłącznie wierzytelności w kwocie netto.

Stanowisko organu podatkowego potwierdził zarówno WSA we Wrocławiu, jak i NSA. Zdaniem sądów podatek od towarów i usług nie wpływa na wielkość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych (jest rozliczany na podstawie odrębnej ustawy), w konsekwencji nie może zostać zaliczony do kosztów podatkowych, na co wprost wskazuje art. 12 ust. 4 pkt 9 ustawy o CIT.

Brak jednomyślności

Linia orzecznicza w powyższej kwestii nie jest jednolita. Negatywne dla podatników stanowisko zostało również zaprezentowane w wyroku NSA z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 901/14 oraz wyroku WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1073/14.

Odmienne stanowisko zostało natomiast wyrażone w wyroku NSA z 16 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 421/14. Zgodnie z orzeczeniem sądu, wierzytelność jest to należność rozumiana jako kwota środków pieniężnych, które przedsiębiorca powinien otrzymać od swojego kontrahenta z tytułu sprzedaży towarów lub usług. W konsekwencji należność nie powinna być traktowana w kwocie netto w sytuacji, gdy w cenie towaru i usługi zawarty jest należny VAT.

Należy podkreślić, iż podstawowa zasada funkcjonowania podatku od towarów i usług stanowi, iż podatek ten ma być neutralny dla przedsiębiorców – jego ekonomiczny ciężar ponoszony jest przez finalnych konsumentów. Brak możliwości rozliczenia w kosztach uzyskania przychodu podatku VAT od nieściągalnych należności powoduje natomiast przeniesienie niniejszego obciążenia podatkowego właśnie na przedsiębiorcę.

Warto jednak zauważyć, iż w odniesieniu do VAT należnego z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług, w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, podatnik ma jeszcze prawo – po spełnieniu ustawowych warunków – do skorzystania z tzw. ulgi na złe długi.

Podstawa prawna
Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.)
Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. nr 710)

 

 

 

 

twitter  RSS Feed  WTS YouTube channel