Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z dnia 11 lutego 2026 r. (sprawa T‑689/24) rozstrzygnął istotną dla polskiego podatnika kwestię dotyczącą momentu odliczenia VAT, gdy faktura dokumentująca nabycie została wystawiona oraz otrzymana w kolejnym okresie rozliczeniowym, ale podatnik ten dysponował nią przed złożeniem deklaracji za okres, w którym zostały spełnione warunki materialne odliczenia.

Sprawa dotyczyła odliczenia VAT od dostawy gazu i energii elektrycznej. Podatnik wskazał, że faktury dokumentujące zakupy zrealizowane w danym okresie rozliczeniowym otrzymywał w okresie następnym, jednak nie później niż przed złożeniem deklaracji VAT za okres, którego dotyczył zakup.

W wydanej interpretacji organ podatkowy uznał, że wykonanie prawa do odliczenia jest uzależnione od spełnienia warunków formalnych, w szczególności otrzymania faktury. Stanowisko to zostało następnie podtrzymane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny powziął natomiast wątpliwość co do zgodność przepisów krajowych z dyrektywą VAT wskazując, że w praktyce prowadzi to do opóźnienia odliczenia, mimo że sprzedawca rozliczył VAT należny, a podatnik dysponował fakturą w momencie składania deklaracji.

W wyroku TSUE potwierdził, że przepisy dyrektywy VAT, a także zasady neutralności i proporcjonalności VAT należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzę przepisom krajowym, zgodnie z którymi podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w deklaracji za okres, w którym spełnił warunki materialne, jeśli w tym okresie nie otrzymał faktury, mimo że otrzymał ją przed złożeniem tej deklaracji.

Trybunał wskazał w szczególności, że:

  • Prawo do odliczenia powstaje w momencie, w którym VAT staje się wymagalny;
  • Posiadanie faktury jest wymogiem formalnym wykonania prawa do odliczenia, a nie przesłanką jego powstania;
  • Co do zasady prawo do odliczenia powinno być wykonane w tym samym okresie, w którym powstało;
  • Brak możliwości odliczenia w właściwym okresie, mimo posiadania faktury przy składaniu deklaracji, powoduje tymczasowe ponoszenie ciężaru VAT co narusza neutralność i proporcjonalność VAT.

Ponadto TSUE podkreślił, że choć państwa członkowskie mogą wprowadzić obowiązki dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zwalczania oszustw, to środki te muszą być proporcjonalne i nie mogą mieć charakteru ogólnego, który systematycznie utrudnia prawo do odliczenia, zwłaszcza gdy podatnik posiada prawidłową fakturę w momencie składania deklaracji, co umożliwia organom podatkowym przeprowadzenie kontroli.

Powyższe rozstrzygnięcie może wpłynąć na przyspieszenie terminu odliczania VAT. Stosowanie go jednak jako stałego procesu wymaga szczegółowej analizy.

Jeśli powyższe zagadnienie dotyczy Państwa działalności i są Państwo zainteresowani naszą pomocą w przedmiotowym zakresie, uprzejmie prosimy o kontakt z Państwa opiekunem.

Powyższy post na blogu stanowi informację o charakterze ogólnym, jego celem jest dostarczenie Państwu na bieżąco informacji o zmianach w prawie podatkowym, interpretacjach organów podatkowych, rozwoju linii orzeczniczej oraz ciekawych komentarzach. Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA nie ponosi prawnej odpowiedzialności za żadne działania lub zaniechania podjęte w wyniku powyższych informacji.