Od początku roku 2025 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wydał już kilka wyroków wskazujących, że komunikaty systemu AES (np. IE599), choć wymagane dla zastosowania stawki VAT 0%, mogą zostać unieważnione przez organy celne. Sprawy będące przedmiotem rozstrzygnięcia WSA (np. wyrok z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. I SA/Rz 68/25) dotyczyły towarów, które miały zostać wywiezione poza obszar celny Unii Europejskiej (UE), jednak w toku postępowania ustalono, że wywóz ten nie został faktycznie zrealizowany. WSA uznał, że w przypadku wątpliwości co do faktycznego wywozu, organy celne oprócz dokumentów celnych mogą zażądać dodatkowych dowodów wywozu. W przypadku, gdy eksporter nie przedstawi wiarygodnych dowodów alternatywnych, które jednoznacznie potwierdzałyby, że towary opuściły obszar celny UE, stawka VAT 0% dla tego typu transakcji może zostać zakwestionowana.

W sprawie będącej przedmiotem orzeczeń WSA:

  • ustalono, że towary nie zostały fizycznie przedstawione organom celnym wskazanym jako organ wyprowadzenia towarów, mimo że system AES wygenerował komunikaty potwierdzające wywóz (IE599).
  • Eksporter przedstawił faktury, dowody zapłaty i inne dokumenty, które jednak nie potwierdzały faktycznego wyprowadzenia towarów poza UE. Sąd uznał jednak, że dokumenty te jedynie potwierdzają zawarcie transakcji, a nie fizyczny wywóz.
  • Wobec braku dowodów na faktyczny wywóz, organy celne unieważniły zgłoszenia celne.
  • Sąd uznał, że z przywileju zastosowania stawki 0% VAT eksporter może skorzystać dopiero w chwili udokumentowania faktycznego wywozu towaru z terytorium UE, co jednoznacznie oznacza, że odpowiedzialność za towar nie kończy się z chwilą wprowadzenia go do innego kraju UE, ale dopiero z chwilą wyprowadzenia go poza obszar UE.
  • Brak jednoznacznych dowodów na powyższe uniemożliwia zastosowanie stawki VAT 0% do eksportu towarów.

Co istotne, Sąd podkreślił, że dla unieważnienia zgłoszenia celnego nie ma znaczenia, czy eksporter działał w dobrej wierze. Kluczowe jest ustalenie czy towar faktycznie opuścił obszar celny UE.

Wyrok WSA w Rzeszowie podkreśla kluczowe znaczenie faktycznego wywozu towarów poza obszar celny UE oraz odpowiedzialność eksportera za udokumentowanie tego procesu. Eksporterzy powinni zwrócić szczególną uwagę na kompletność dokumentacji wywozowej oraz monitorowanie procedur celnych. W przypadku zmiany urzędu wyprowadzenia (np. na bardziej odległy), należy zachować szczególną czujność i upewnić się, że towar faktycznie opuścił UE. Takie postępowanie pozwoli uniknąć ryzyka unieważnienia zgłoszeń celnych i konieczności zapłaty VAT oraz ewentualnych sankcji.

Jeśli powyższe zagadnienie dotyczy Państwa działalności i są Państwo zainteresowani naszą pomocą w przedmiotowym zakresie, uprzejmie prosimy o kontakt z Państwa opiekunem.

Powyższy post na blogu stanowi informację o charakterze ogólnym, jego celem jest dostarczenie Państwu na bieżąco informacji o zmianach w prawie podatkowym, interpretacjach organów podatkowych, rozwoju linii orzeczniczej oraz ciekawych komentarzach. Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA nie ponosi prawnej odpowiedzialności za żadne działania lub zaniechania podjęte w wyniku powyższych informacji.