Rzeczpospolita

Olga Palczewska-Wielińska

Doradca podatkowy, Manager w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA

Monika Junyszek

Senior Consultant w Doradztwo Podatkowe WTS& Saja Sp. z o.o.

Artykuł został opublikowany w dzienniku Rzeczpospolita w dniu 12.04.2021.

 

W przypadku projektów obejmujących dostawy kompleksowe, transakcję należy w całości opodatkować według zasad właściwych dla świadczenia głównego.

Przy długoterminowych projektach obejmujących kompleksowe dostawy powszechną praktyką jest rozliczanie się z nabywcą na podstawie harmonogramu płatności. Określa się w nim etapy realizacji świadczenia (tzw. kamienie milowe) i przypisuje do nich określone części wynagrodzenia, za które wystawiane są faktury. Rozwiązanie to pozwala na finansowanie inwestycji wraz z postępem prac i jest często stosowane w takich branżach jak budowlana czy energetyczna, jak również w przypadku dostaw skomplikowanych maszyn „pod klucz”. Taki sposób rozliczeń może jednak wzbudzać wątpliwości w zakresie tego, kiedy powstaje obowiązek podatkowy w VAT.

Obowiązek podatkowy

Zgodnie z zasadą ogólną obowiązek podatkowy w VAT powstaje z chwilą wykonania usługi lub dokonania dostawy (przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na nabywcę). Ustawa o VAT przewiduje jednocześnie wiele odstępstw od tej zasady ogólnej. Najczęściej spotykanym jest otrzymanie zaliczki na poczet przyszłej dostawy – wówczas obowiązek podatkowy w VAT powstaje w momencie otrzymania zapłaty. W niektórych przypadkach (np. świadczenia usług budowlanych i budowlano-montażowych) obowiązek podatkowy w VAT jest powiązany z momentem wystawienia faktury. Zasady szczególne mają również zastosowanie do usług przyjmowanych częściowo, kiedy to VAT staje się należny wraz z momentem wykonania tej części usługi, dla której została określona płatność.

Powstaje zatem pytanie, która z tych zasad ma zastosowanie w przypadku, gdy strony dokonują rozliczeń na podstawie przyjętego harmonogramu płatności powiązanego z realizacją kolejnych etapów inwestycji (kamieni milowych). Niestety przepisy ustawy o VAT nie dają jasnej odpowiedzi, a analiza interpretacji organów podatkowych wskazuje, że każdy przypadek należy analizować odrębnie.

Istotna klasyfikacja

W pierwszym kroku należy ustalić czy transakcja stanowi według ustawy o VAT dostawę towarów czy też świadczenie usług. Inwestycje o charakterze długoterminowym często bowiem mają charakter kompleksowy. Oznacza to, że obejmują zarówno dostawy towarów jak i świadczenie usług (np. usługi projektowe, inżynieryjne czy też programowania), a świadczenia te mogą być na tyle ze sobą powiązane, że ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny i gospodarczo nieuzasadniony. Przepisy ustawy o VAT niestety nie określają zasad opodatkowania tego typu transakcji. Wskazówki w tym zakresie płyną jednak z licznych wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE. Zgodnie z linią orzeczniczą TSUE (np. wyrok z 27 października 2005 r., C-41/04) w ramach dostaw kompleksowych – po pierwsze – należy ustalić, które świadczenie powinno być traktowane jako główne, a które ma charakter pomocniczy, czyli jest niezbędne do prawidłowego wykonania świadczenia głównego. Po drugie, transakcję należy w całości opodatkować według zasad VAT właściwych dla świadczenia głównego.

Usługa wykonywana etapami

W sytuacji kiedy świadczeniem głównym jest usługa, obowiązek podatkowy co do zasady powstanie w momencie wykonania usługi lub jej części (w przypadku usług przyjmowanych częściowo). W wyroku z 11 października 2017 r. (I FSK 2091/15) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli usługa jest przyjmowana częściowo, tzn. umowa przewiduje częściowe odbiory poszczególnych etapów usług i cykliczne zapłaty za nie, to za moment wykonania części usługi należy zasadniczo uznać moment, w którym wykonawca faktycznie wykonał część usługi określonej umową (doszło do faktycznego zakończenia części prac) i zgłosił ją nabywcy do odbioru. Należy jednak pamiętać, że dla usług budowlanych oraz budowlano-montażowych VAT stanie się należy w momencie wystawienia faktury za dany etap. Oczywiście, jeżeli wcześniej otrzymano zaliczkę, to obowiązek podatkowy powstanie w momencie jej otrzymania.

Dostawa towarów

Przepisy ustawy o VAT nie precyzują w jaki sposób rozpoznać obowiązek podatkowy w przypadku inwestycji rozliczanych zgodnie z postępem prac, gdy w ramach świadczenia kompleksowego świadczeniem głównym jest dostawa towarów. Nie ma również przepisów odnoszących się do dostaw przyjmowanych częściowo. Dla analizy momentu powstania obowiązku podatkowego kluczowa jest zatem ocena, kiedy dochodzi do przeniesienia  na nabywcę prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Jeżeli przechodzi ono wraz z zakończeniem danego etapu wskazanego w harmonogramie, wówczas obowiązek podatkowy w VAT będzie determinowany momentem zakończenia danego etapu (chyba, że wcześniej otrzymano zaliczkę).

Jeżeli natomiast prawo do rozporządzania towarem przechodzi dopiero po zakończeniu całej inwestycji, ale wcześniej dokonywane są płatności zgodnie z harmonogramem, to płatności te są zaliczkami i jako takie powodują powstanie obowiązku podatkowegoy w momencie ich otrzymania.

Przed zawarciem umowy potrzebna jest analiza transakcji

Prawidłowe rozliczenie VAT przy dostawach rozliczanych etapami wymaga kompleksowego podejścia do tematu. Z jednej bowiem strony umowa pomiędzy stronami powinna odzwierciedlać intencje stron, tj. czy płatności częściowe odpowiadają wartości zrealizowanych dostaw, czy wiążą się one z przeniesieniem prawa własności/ryzyk dotyczących danej części dostarczanych towarów. Z drugiej strony charakter transakcji na gruncie VAT może wpływać na rozliczenia stron, w tym na sposób fakturowania i terminy płatności. Należy zatem pamiętać, aby szczegółową analizę transakcji przeprowadzić przed zawarciem umowy. Tylko takie podejście do tematu pozwoli uniknąć sytuacji, w której treść (np. terminy fakturowania i płatności) umowy pozostaje w sprzeczności z przepisami podatkowymi. Przy czym każdy przypadek powinien być rozpatrywany indywidualnie, z uwzględnieniem specyfiki prowadzonej działalności oraz konkretnego projektu.

 

Podstawa prawna: art. 19a ust. 1, 2 i 8 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz.U. 2020 poz. 106 ze zm.) 

 

Puls Biznesu

Magdalena Szczepańska,

Doradca podatkowy, Partner w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Natalia Sęk,

Senior Consultant w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Artykuł został opublikowany w dzienniku Puls Biznesu w dniu 07.04.2021.

 

Zgodnie z przepisami ustawy o VAT, udzielanie pożyczek, jako usługa finansowa podlega zwolnieniu ztego podatku. Jeśli jednak, podatnik korzysta z pożyczki udzielonej przez podmiot zagraniczny, jest zobowiązany do rozpoznania takiej transakcji w rozliczeniu VAT jako import usług zwolnionych z tego podatku (zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 w zw. z art. 28b i 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT).

W takiej sytuacji podstawę opodatkowania stanowi kwota zapłaconych odsetek, która jest wynagrodzeniem za usługę. Podatnik wykazuje wówczas w deklaracji VAT (pliku JPK) kwotę zapłaconych odsetek jako wartość netto importu usług. Potwierdza to m.in. interpretacja indywidualna sygn. 0111-KDIB3-1.4012.100.2017.2.ICz. Obowiązek podatkowy z tego tytułu powstaje natomiast zgodnie z przepisem art. 19a ust. 5 pkt 1e ustawy o VAT, tj. w dniu otrzymania całości lub części zapłaty. Najczęściej będzie to dzień faktycznej zapłaty odsetek od udzielonej pożyczki. W praktyce przyjmuje się, iż jest to dzień obciążenia rachunku bankowego podmiotu spłacającego odsetki.

Kapitalizacja odsetek jest przyjętą formą regulowania zobowiązań wynikających z zaciągniętych pożyczek. Takie rozwiązanie powoduje, iż nie dochodzi do rzeczywistego transferu odsetek z rachunku bankowego pożyczkobiorcy, a zobowiązanie jest regulowane. W związku z tym po stronie podatników pojawiają się wątpliwości, jak w takiej sytuacji prawidłowo rozpoznać moment powstania obowiązku podatkowego.

Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „zapłata”. Na podstawie samego brzmienia przepisów trudno jest zatem określić czy termin „zapłata” obejmuje wyłącznie uregulowanie zobowiązania w formie rzeczywistego przepływu pieniężnego jakim jest przelew bankowy.  W doktrynie przyjmuje się, że termin ten dotyczy również innych form regulowania zobowiązań w tym także kapitalizacji odsetek. W tym ostatnim przypadku uzasadnieniem dla takiego rozumienia terminu zapłaty jest fakt postawienia po kapitalizacji do dyspozycji pożyczkodawcy niezapłaconych odsetek i zwiększenie w ten sposób podstawy ich naliczania. Takie stanowisko potwierdzają organy podatkowe w wydanych interpretacjach, np. IBPP2/443-395/14/IK, ILPP1/443-1112/14-2/AW. Zgodnie z tymi interpretacjami w dniu kapitalizacji odsetek powstaje obowiązek podatkowy, a otrzymujący pożyczkę jest zobowiązany do wykazania w tej dacie importu usług zwolnionych z VAT. Dzień kapitalizacji odsetek jest w takim przypadku traktowany na równi z dniem faktycznej ich zapłaty. Choć są to interpretacje wydane przed kilkoma laty ich rozstrzygnięcie pozostaje nadal aktualne.

W świetle przywołanych interpretacji, pomimo braku jasnych przepisów ustawy o VAT definiujących pojęcie zapłaty, kapitalizacja odsetek od pożyczki otrzymanej od zagranicznego podmiotu stanowi moment, w którym podatnik powinien rozpoznać import usług zwolnionych z VAT. Z uwagi na fakt, że brakuje nowych interpretacji w tym zakresie, nie można wykluczyć, iż stanowisko organów podatkowych w przyszłości ulegnie zmianie, a tym samym takie podejście może zostać zakwestionowane.

 

Rzeczpospolita

Anna Skrobek

Doradca Podatkowy, Manager w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Joanna Parysek

Junior Consultant w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Artykuł został opublikowany w dzienniku Rzeczpospolita w dniu 08.03.2021.

 

Wbrew stanowisku skarbówki, sądy administracyjne potwierdzają, że w przypadku wypłat za granicę, nieprzekraczających 2 mln zł, nie ma obowiązku szczegółowego sprawdzania partnera biznesowego. Trzeba jednak posiadać certyfikat rezydencji.

Intencją ustawodawcy było wprowadzenie od 2019 r. nowego mechanizmu poboru podatku u źródła w Polsce. Mechanizm ten zakłada, że gdy w roku podatkowym podmiotu wypłacającego należności kwota płatności na rzecz tego samego podatnika, podlegających podatkowi u źródła, przekraczałaby 2 mln zł, od nadwyżki ponad tę kwotę płatnik byłby zobowiązany do poboru podatku u źródła przy zastosowaniu stawek podstawowych wynikających z ustawy o CIT. Następnie podatnik lub płatnik, po spełnieniu warunków określonych w ustawie, będą mogli ubiegać się o zwrot zapłaconego podatku.

Kolejne odroczenie

Na podstawie rozporządzenia ministra finansów z 28 grudnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia lub ograniczenia stosowania art. 26 ust. 2e ustawy o CIT termin wejścia w życie nowego mechanizmu poboru podatku u źródła został jednak po raz kolejny odroczony. Tym razem do 30 czerwca 2021 r.

Analogiczne regulacje oraz odroczenie terminu wejścia w życie nowego mechanizmu poboru podatku u źródła do 30 czerwca 2021 r. dotyczą również przepisów ustawy o PIT.

Na czym polega należyta staranność

Niezależnie jednak od tego odroczenia terminu wejścia w życie nowego mechanizmu poboru podatku u źródła, od 2019 r. obowiązują przepisy nakładające na płatników obowiązek dochowania należytej staranności przy weryfikacji warunków zastosowania niższej stawki, zwolnienia lub warunków niepobrania podatku u źródła. Przepisy nie zawierają przy tym szczegółowych regulacji określających na czym ma polegać „należyta staranność”. Określają one jedynie, że przy ocenie dochowania należytej staranności uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez płatnika.

Problem obowiązku dochowania należytej staranności sprawia jednak sporo problemów polskim płatnikom. Powstała m.in. wątpliwość czy dla wypłat nieprzekraczających progu 2 mln zł, w celu zastosowania stawki wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO) lub niepobranie podatku na podstawie UPO, wystarczające jest posiadanie certyfikatu rezydencji podatkowej podatnika, czy może konieczna jest również weryfikacja kontrahenta pod kątem statusu rzeczywistego właściciela należności oraz prowadzenia przez niego rzeczywistej działalności gospodarczej.

Zdaniem fiskusa

Organy podatkowe w swoich interpretacjach wskazują, że obowiązek dochowania należytej staranności przez płatników jest niezależny od tego czy suma wypłat zrealizowanych w ciągu roku na rzecz tego samego kontrahenta przekracza 2 mln zł czy nie. Dochowanie należytej staranności nie powinno się przy tym sprowadzać jedynie do weryfikacji rezydencji podatkowej odbiorcy. Powinno również polegać na weryfikacji statusu kontrahenta jako rzeczywistego właściciela w stosunku do otrzymanej należności, w tym poprzez pryzmat prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej przez ten podmiot (warunki określone w art. 28b ust. 4 pkt 4–6 ustawy o CIT). Takie stanowisko potwierdzają np. interpretacje dyrektora KIS z 4 listopada 2020 r. (0114-KDIP2-1.4010.292.2020.2.SP), z 8 sierpnia 2019 r. (0114-KDIP2-1.4010.234.2019.2.MR) czy z 7 sierpnia 2019 r. (0114-KDIP2-1.4010.231.2019.2.JC). Tym samym, nawet przy wypłatach stosunkowo niskich kwot, organy podatkowe oczekują od płatników, aby poza certyfikatem rezydencji podatkowej podatników przeprowadzali ich szczegółową weryfikację, w tym posiadali również oświadczenia potwierdzające, że odbiorca należności jest jej rzeczywistym właścicielem i prowadzi rzeczywistą działalność w kraju swojej siedziby.

Co na to orzecznictwo

Odmiennego zdania są natomiast wojewódzkie sądy administracyjne, które rozróżniają obowiązki weryfikacyjne w zależności od kwoty dokonywanych wypłat. W wyroku z 11 sierpnia 2020 r. (III SA/Wa 2283/19) WSA w Warszawie orzekł, że poszerzona weryfikacja podatników przez płatników obejmująca dodatkowe warunki, tj. weryfikacja statusu rzeczywistego właściciela i rzeczywistej działalności gospodarczej (o których mowa w art. 28b ust. 4 pkt 4-6 ustawy o CIT) jest wymagana, gdy przekroczony zostanie próg wypłat 2 mln zł. Dla wypłat poniżej tego limitu zastosowanie znajdzie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, który swoją treścią nie odwołuje się do obowiązku badania statusu rzeczywistego właściciela i rzeczywistej działalności (art. 28b ust. 4 pkt 4-6 ustawy o CIT), tylko do konieczności dochowania należytej staranności i posiadania certyfikatu rezydencji podatnika w celu zastosowania postanowień UPO.

Ponadto, w ocenie sądu, racjonalny ustawodawca celowo rozróżnia wymogi stawiane płatnikom w zależności od tego czy wypłaty w danym roku podatkowym dokonywane na rzecz tego samego podatnika przekraczają, czy nie przekraczają kwoty 2 mln zł.

Podobne stanowisko zostało również zaprezentowane w wyroku WSA w Warszawie z 9 lipca 2020 r. (III SA/Wa 2264/19) oraz z 23 czerwca 2020 r. (III SA/Wa 2400/19), a także w wyroku WSA w Krakowie z 23 lipca 2020 r. (I SA/Kr 1268/19).

 

Zdaniem autorki

Anna Skrobek

doradca podatkowy, Manager w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Jest szansa na zmniejszenie obowiązków dokumentacyjnych

Obowiązek dochowania należytej staranności w podatku u źródła został poruszony również w opublikowanym przez Ministerstwo Finansów projekcie objaśnień z dnia 19 czerwca 2019 r. dotyczącym zasad poboru podatku u źródła. W projekcie ministerstwo wskazało przykładowo, że wyższy standard należytej staranności płatnicy powinni zachować już przy wypłatach opiewających na kwoty kilkuset tysięcy złotych. Obowiązek przeprowadzenia poszerzonej weryfikacji podatnika w przypadku wypłat poniżej 2 mln zł nie wynika jednak wprost z przepisów, co potwierdzają wojewódzkie sądy administracyjne w wydawanych orzeczeniach. Obecnie trwają jednak w Ministerstwie Finansów prace nad przepisami ustawowymi, których celem jest modernizacja nowych zasad poboru podatku u źródła. Kluczowe założenia zmian ministerstwo konsultowało z przedstawicielami biznesu, a zgodnie z zapowiedzią, prace nad nowelizacją mają być ukończone w 2021 r. Miejmy nadzieje, że zapowiedziana nowelizacja doprecyzuje również jakie obowiązki formalne ciążą na polskich płatnikach w zakresie obowiązku dochowania należytej staranności podczas weryfikacji podatników.

 

Podstawa prawna:

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz.U z  2020 r., poz. 1406 ze zm.)

 

Puls Biznesu

Ewelina Buczkowska

Doradca Podatkowy, Partner w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o. 

Maja Dajczak

Consultant w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Artykuł został opublikowany w dzienniku Puls Biznesu w dniu 08.03.2021.

 

Czynsz dzierżawny jest jednym z typowych wydatków ponoszonych podczas budowy np. farmy wiatrowej, budynku biurowego lub innych środków trwałych na dzierżawionym gruncie. Kwalifikacja podatkowa czynszu dzierżawnego nie wynika jednak wprost z przepisów prawa.

Nie budzi wątpliwości fakt, że wydatek w postaci czynszu dzierżawnego co do zasady może stanowić koszt uzyskania przychodu z uwagi na jego poniesienie w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Sporą trudność sprawia jednak podatnikom ustalenie, czy poniesiony wydatek powinien powiększyć wartość początkową powstałego środka trwałego i podlegać zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne, czy można go zaliczać do kosztów uzyskania przychodów już na bieżąco.

Stanowisko organów podatkowych w tym zakresie jest niestety niejednolite. W przypadku wytworzenia środka trwałego we własnym zakresie, jego wartość początkową ustala się w oparciu o koszt wytworzenia - w szczególności wartość rzeczowych składników majątku zużytych do wytworzenia środka trwałego i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonego środka trwałego (art. 16g ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o CIT). W niektórych interpretacjach organy potwierdzają, że czynsz dzierżawny istotnie stanowi jeden z kosztów wytworzenia środka trwałego. Wskazują przy tym, że istnieje bezsprzeczny związek pomiędzy wytworzeniem środka trwałego a wynagrodzeniem za dzierżawę gruntu. Gdyby nie inwestycja polegająca na wytworzeniu np. farmy wiatrowej, nie byłoby potrzeby zapewniania gruntów i w rezultacie pozyskiwania i opłacania tytułów prawnych do posiadania tych gruntów (interpretacja z 1 lutego 2017 r., sygn. 0461-ITPB3.4510.592.2016.2.JG; interpretacja z 19 kwietnia2019 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.85.2019.1.JG). W takim przypadku podatnik rozliczy koszty uzyskania przychodów w formie odpisów amortyzacyjnych dopiero po zakończeniu inwestycji.

Równolegle podatnicy mogą jednak natrafić na interpretacje indywidualne zawierające odmienne stanowisko. Zgodnie z nim wydatki na czynsz dzierżawny stanowią koszt uzyskania przychodów inny niż bezpośrednio związany z przychodami, czyli tzw. koszt pośredni potrącalny już w dacie jego poniesienia. W ocenie tych organów ponoszone wydatki nie zwiększają wartości początkowej środka trwałego, bowiem nie mieszczą się w katalogu wydatków stanowiących koszt jego wytworzenia. Są one raczej związane z bieżącym utrzymaniem nieruchomości i należy je uznać za element kosztów stałych, które podatnik uiszcza w związku z majątkiem będącym w jego władaniu (interpretacja z 14 maja 2012 r., sygn. IPTPB3/423-80/12-2/KJ; interpretacja z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. ITPB3/423-589/10/PST; interpretacja z dnia 9 kwietnia 2020 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.33.2020.2.NL).

Wobec powyższego, prawidłowa kwalifikacja wydatków poniesionych na czynsz dzierżawny stanowi dla podatników wyzwanie. W celu ograniczenia ryzyka wynikającego m.in. z niejednolitej linii interpretacyjnej każdy przypadek wymaga szczegółowej analizy i zabezpieczenia dla konkretnego podatnika.

 

Rzeczpospolita

Lidia Adamek–Baczyńska

Doradca podatkowy, Partner w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA

Artykuł został opublikowany w dzienniku Rzeczpospolita w dniu 22.02.2021.

 

KLASYFIKACJA  

Z uwagi na brak odniesienia do PKWiU oraz ustawowych definicji pojęć „naprawa” i „konserwacja”, podatnicy mają wątpliwości jakiego typu czynności należy zaliczać do tej kategorii usług.

 

1 lipca 2020 r. weszła w życie tzw. matryca    stawek VAT. Jej wprowadzenie miało za zadanie ułatwić podatnikom przyporządkowanie odpowiedniej stawki VAT do sprzedawanych towarów oraz usług. Pomimo kilku miesięcy obowiązywania nowych przepisów, nadal jednak wiele kwestii budzi wątpliwości. Przykładem mogą być usługi naprawy i konserwacji wyrobów medycznych.

Zasadniczo, dla potrzeb zastosowania obniżonych stawek VAT towary są klasyfikowane według kodów Nomenklatury Scalonej (CN), natomiast usługi według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). Matryca przewiduje jednak pewne wyjątki od tej zasady, m.in. dla usług związanych z wyrobami medycznymi. W poz. 69 załącznika nr 3 do ustawy o VAT wprowadzona została nowa kategoria usług objętych stawką VAT w wysokości 8 proc., tj. Usługi napraw i konserwacji wyrobów z poz. 13 (bez względu na PKWiU).

Z uwagi na brak odniesienia do PKWiU oraz brak ustawowych definicji pojęć naprawy i konserwacji w przepisach ustawy o VAT, po stronie podatników pojawiły się wątpliwości jakiego typu czynności należy zaliczać do tej kategorii usług. Potocznie, przez usługi naprawy należy rozumieć usunięcie usterek lub uszkodzeń, natomiast przez usługi konserwacji należy rozumieć zabiegi mające na celu utrzymanie w dobrym stanie. W taki sposób pojęcia naprawy i konserwacji zostały zdefiniowane w słowniku języka polskiego PWN.

W praktyce gospodarczej istnieje jednak wiele usług, które trudno jest jednoznacznie zaklasyfikować do rozumianych w taki sposób usług naprawy lub konserwacji. Przykładem mogą być przeglądy okresowe czy usługi konserwacji/naprawy z wymianą części zamiennych. Wątpliwości budzi również obciążanie klientów kosztami dodatkowymi, takimi jak koszty dojazdu czy koszty noclegu pracowników dokonujących napraw lub konserwacji.

 

Co z okresowymi przeglądami

Jakkolwiek kategoria przeglądów okresowych nie została wprost wskazana w matrycy stawek VAT, to nie powinno budzić wątpliwości, że przeglądy takie służą utrzymaniu wyrobu medycznego w dobrym stanie. W konsekwencji, różnego typu przeglądy wyrobów medycznych ukierunkowane na utrzymanie ich prawidłowego funkcjonowania należy uznać za usługi mieszczące się w kategorii usług konserwacji opodatkowanych wg 8-proc. stawki VAT. Zasadniczym celem przeglądu jest bowiem wymiana zużytych części/elementów, wynikająca z normalnej eksploatacji wyrobu medycznego. Oczywiście możliwe jest, że poza zweryfikowaniem stanu urządzenia, nie zostaną podjęte żadne inne czynności. Nie zmienia to jednak zasadniczego charakteru tej usługi. 

 

Podróż i nocleg serwisanta

Podobnie jest w przypadku doliczania kosztów dojazdu czy noclegu do ceny usługi naprawy lub konserwacji. Przeniesienie tego typu kosztów powinno stanowić element usługi głównej jaką jest naprawa/konserwacja. Dojazd i nocleg nie powinny zostać uznane za świadczenia odrębne. Nabywca usługi nie byłby bowiem zainteresowany poniesieniem tych kosztów, gdyby nie było to konieczne do realizacji usługi głównej. W tym stanie rzeczy koszty dojazdu oraz noclegu należy doliczyć do podstawy opodatkowania VAT usługi naprawy/konserwacji wyrobu medycznego i całość opodatkować wg stawki VAT w wysokości 8 proc.

 

Części zamienne

Bardziej złożona jest kwestia naprawy lub konserwacji, w ramach której zużywane są części zamienne. Przepisy ustawy o VAT nie zawierają regulacji wskazującej kiedy czynność polegającą na wymianie części zamiennej należy zaklasyfikować jako usługę, a kiedy jako dostawę towarów z montażem. W takim przypadku należy zbadać istotę takiego świadczenia i jego konsekwencje w ustawie o VAT. W szczególności należy przeanalizować, czy wymiana części zamiennych może zostać uznana za dostawę odrębną od wykonanej usługi, czy stanowi jej integralną część w ramach tzw. świadczenia kompleksowego.

*  *  *

Pomimo złożenia wielu wniosków o Wiążące Informacje Stawkowe (WIS) w omawianym temacie, nadal stanowisko organów podatkowych pozostaje nieznane. Nieopublikowanie jakichkolwiek WIS dotyczących tego typu usług pozostawia branżę medyczną w stanie niepewności co do prawidłowości stosowanych stawek podatkowych. Miejmy nadzieję, że wkrótce kwestia ta ulegnie zmianie.

 

Autorka jest doradcą podatkowym, partnerem w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

 

Podstawa prawna:

poz. 69 załącznika nr 3 do ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 106 ze zm.) 

 

Puls Biznesu

Magdalena Szczepańska,

Partner w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Dawid Przeździak,

Junior Consultant w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Artykuł został opublikowany w dzienniku Puls Biznesu w dniu 04.02.2021.

 

Usługi związane z nieruchomościami podlegają opodatkowaniu VAT w kraju, w którym znajduje się nieruchomość będąca ich przedmiotem. Taki sposób opodatkowania wynika zarówno z Ustawy o VAT jak i Dyrektywy VAT. Usługi związane z nieruchomościami mogą mieć różny charakter i postać (np. montaż, modernizacja, naprawa i kontrola urządzeń). Są one lub - po wykonaniu usług - będą z nieruchomością trwale złączone.

Ustawa o VAT nie podaje definicji nieruchomości ani usług związanych z nieruchomościami, a  wprowadza jedynie otwarty katalog czynności, które za takie usługi mogą zostać uznane. W praktyce jednoznaczne określenie, czy usługi podlegają opodatkowaniu VAT w miejscu położenia nieruchomości, wymaga bardzo często wystąpienia o interpretację prawa podatkowego. Zagadnienie to jest szczególnie istotne w przypadku usług świadczonych między dwoma zagranicznymi podmiotami, które mają siedziby w krajach innych niż kraj położenia nieruchomości. W tym konkretnym przypadku, uznanie że usługi podlegają opodatkowaniu w kraju położenia nieruchomości, może skutkować rejestracją dla potrzeb VAT w tym kraju co najmniej jednego z zagranicznych podmiotów.

Definicję nieruchomości wprowadzają przepisy Rozporządzenia wykonawczego UE nr 1042/2013 z  7 października 2013 r.  Zgodnie z nim za nieruchomość należy uznać m.in. każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub jego konstrukcji. Rozporządzenie zawiera katalog usług, które mogą być uznane za związane z nieruchomością. Należą do nich m.in. instalacja, montaż, utrzymanie, naprawa, kontrola dotyczące maszyn lub urządzeń, które są trwale związane z nieruchomościami i nie mogą być usunięte bez zniszczenia lub po wykonaniu powyższych usług zostaną uznane za nieruchomość.

Powołując się na powyższe przepisy Dyrektor KIS uznał, że montaż urządzeń stanowiących część systemu do produkcji szkła, polegający na połączeniu ich za pomocą śrub ze specjalnie przygotowanym w fundamentem i konstrukcją stalową, nie powoduje trwałego połączenia urządzeń z tą nieruchomością (interpretacja 0112-KDIL1-3.4012.80.2020.1.NK z 5 maja 2020 r.). Zdaniem Dyrektora KIS urządzenia te mogą być zdemontowane bez jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia nieruchomości lub urządzeń i zamontowane w innej nieruchomości, gdzie potencjalnie mogą być nadal wykorzystywane. Powołując się na przepisy powyższego rozporządzenia Dyrektor KIS stwierdził, że usługi opisane w interpretacji, nie mogą zostać uznane za związane z nieruchomością. W konsekwencji takiej kwalifikacji powinny one zostać opodatkowane VAT na zasadach ogólnych – co do zasady, w kraju w którym usługobiorca ma siedzibę działalności (art. 28b ustawy o VAT).

Powyższa Interpretacja jest jednym z przykładów ujednoliconej linii interpretacyjnej organów podatkowych i sądów administracyjnych w tym zakresie. Biorąc pod uwagę te rozstrzygnięcia, świadczenie lub nabycie m.in. usług montażu maszyn i urządzeń w nieruchomości  powinno zostać poprzedzone przeprowadzeniem wnikliwej analizy przed ich rozpoczęciem, tak, aby prawidłowo określić skutki podatkowe dla wszystkich stron transakcji.

Puls Biznesu

Lidia Adamek–Baczyńska

Doradca podatkowy, Partner w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA

Monika Maćkowiak

Senior Consultant w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA

Artykuł został opublikowany w dzienniku Rzeczpospolita w dniu 02.02.2021.

 

Od 1 lipca 2020 r. weszła w życie tzw. matryca  stawek VAT. Jej wprowadzenie miało za zadanie ułatwić podatnikom przyporządkowanie odpowiedniej stawki VAT do sprzedawanych towarów. Niestety, nadal wiele kwestii budzi wątpliwości podatników.

Co do zasady zgodnie z nową matrycą towary są klasyfikowane według kodów  Nomenklatury Scalonej (CN), a nie - jak dotychczas - według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Taka klasyfikacja jest szczególnie ważna dla producentów i sprzedawców towarów objętych obniżonymi stawkami VAT, albowiem stawki te zasadniczo mają zastosowanie do sprzedaży towarów należących do odpowiednich grupowań CN. Ta generalna zasada nie dotyczy jednak wszystkich towarów. Część z nich została wskazana w matrycy stawek VAT wyłącznie wg opisu. Przykładowo w załączniku nr 3 do ustawy o VAT (stawka VAT 8 proc.) pod poz. 10  zostały wskazane nawozy i środki ochrony roślin (zwykle przeznaczone do wykorzystania w produkcji rolnej) oraz pasze i karmy dla zwierząt gospodarskich i domowych – bez względu na klasyfikację CN. Oznacza to, że stawka VAT w przypadku tych towarów nie jest uzależniona od ich grupowania w klasyfikacji CN lecz faktycznego przeznaczenia.

I tu pojawiają się wątpliwości. Co należy rozumieć przez „paszę” wskazaną w poz. 10 załącznika nr 3 ustawy o VAT? Czy za „paszę” można uznać również różnego typu dodatki, takie jak np. kreda pastewna? Sprawa jest o tyle istotna, że przed wprowadzeniem matrycy stawek VAT dodatki do paszy były opodatkowane obniżoną stawką 8% VAT.

Niestety próżno szukać definicji pojęcia „pasza” w ustawie o VAT. Trudno też jednoznacznie stwierdzić, czy w potocznym znaczeniu słowa „pasza” mieszczą się wszelkiego typu dodatki. Pomocniczo można posłużyć się definicją tego pojęcia zawartą w ustawie z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach, która odwołuje się do unijnej definicji paszy i materiałów paszowych, tj. rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady UE z dnia 28 stycznia.2002 r. Zgodnie z unijną definicją jako paszę (lub materiały paszowe) należy rozumieć substancje lub produkty, w tym dodatki, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do karmienia zwierząt. Posiłkując się przedmiotową definicją należy uznać, że dostawa, import lub wewnątrzwspólnotowe nabycie wszystkich dodatków do paszy powinno zostać opodatkowane obniżoną stawką 8 proc. VAT.

Organy podatkowe potwierdzają, że definicję paszy i materiałów paszowych należy rozumieć szeroko. Przykładem takiego stanowiska może być wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wiążącą informacja stawkowa (WIS) z 3 lipca 2020 r.,  sygn. 0115-KDST2-1.450.72.2020.2.AW. Przedmiotowa WIS została wydana w sprawie zastosowania obniżonej 8 proc. stawki VAT do dostawy, importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia kredy pastewnej. Należy jednak mieć na uwadze, że w przypadku towarów/usług wskazanych w nowej matrycy VAT bez względu na kod CN lub symbol PKWiU nie została wskazana ich jednoznaczna definicja. W przypadku tych towarów/usług ich opodatkowanie będzie zależało w głównej mierze od stanowiska organów podatkowych zaprezentowanych w Wiążących Informacjach Stawkowych.

Rzeczpospolita

Zobacz serwisy informacyjne z innych krajów reprezentowanych w WTS Global na www.wts.com

twitter  RSS Feed  WTS YouTube channel