17 lipca 2026 r. Sejm przyjął ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (dalej: Nowelizacja). Projekt został już skierowany do prac w komisjach senackich. Zmiany wprowadzane Nowelizacją zaczną częściowo obowiązywać od 1 października 2026 roku (pozostałe w 2027) i mają przede wszystkim charakter upraszczający i porządkujący  – zniknie część obowiązków administracyjnych, doprecyzowane zostaną przepisy budzące wątpliwości interpretacyjne, a w wyznaczonych obszarach ustawa o VAT zostanie dostosowana do orzecznictwa SUE.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany wprowadzane Nowelizacją:

  • Rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej nabywcy na transakcje regulowane w split payment – nabywca będzie solidarnie odpowiedzialny za zaległości podatkowe sprzedawcy nawet jeżeli zapłacił VAT w ramach mechanizmu split payment ale wiedział, że faktura była fikcyjna lub jej wystawienie stanowiło nadużycie prawa.
  • Weryfikacja statusu podatnika VAT do 5 lat wstecz – wykaz podatników VAT tzw. Biała Lista, pozwoli sprawdzić status kontrahenta na wybrany dzień w przeszłości, nawet do 5 lat wstecz. Funkcjonalność szczególnie istotna w przypadku korekt podatku naliczonego w celu udowodnienia statusu wystawcy faktury.
  • Likwidacja obowiązku wskazywania w pliku JPK_VAT podstawy opodatkowania nabycia usług lub towarów zwolnionych z VAT w ramach importu usług lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.
  • Wprowadzenie instytucji składu VAT jako uproszczenia w rozliczaniu i poborze podatku w międzynarodowym obrocie towarowym.

Instytucja składu VAT, zbliżona do składu celnego chociażby ze względu na warunki uzyskania zezwolenia i prowadzenia, pozwala odroczyć rozliczenie VAT z tytułu importu lub WNT towarów do czasu wyprowadzenia ich ze składu VAT. Towary wprowadzane do składu VAT zostają objęte stawką VAT 0%, a podczas pobytu w składzie mogą być przedmiotem wskazanych w ustawie usług pod warunkiem, że nie spowodują one zmiany klasyfikacji CN towarów.

  • Odmowa prawa do odliczenia VAT przy nadużyciu prawa z uwzględnieniem rozstrzygnięcia SUE (C-114/22) – zmiana warunku do odmowy odliczenia podatku naliczonego poprzez usunięcie powiązania przesłanki z uznaniem czynności za pozorne lub dotknięte nieważnością na podstawie przepisów kodeksu cywilnego na rzecz unijnej klauzuli nadużycia prawa podatkowego oraz zmiany dostosowujące w tym zakresie odnoszące się do mechanizmu podzielonej płatności i dodatkowego zobowiązania podatkowego.
  • Likwidacja obowiązku zapłaty podatku VAT w ciągu 14 dni od momentu dokonania wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu dla podatników składających deklaracje okresowe.

Nowelizacja ma wejść w życie 1 października 2026 roku, natomiast dla niektórych zmian przewidziano odrębne terminy, np. 1 stycznia 2027 dla zmian wskazanych w pkt 6 oraz 7 powyżej.

Senat rozpatrzy raport z prac Komisji Senackiej najprawdopodobniej na sierpniowej Sesji plenarnej (6-8 sierpnia). Będziemy Państwa na bieżąco informować o przebiegu procesu legislacyjnego.

Jeśli powyższe zagadnienie dotyczy Państwa działalności i są Państwo zainteresowani naszą pomocą w przedmiotowym zakresie, uprzejmie prosimy o kontakt z Państwa opiekunem.

Powyższy post na blogu stanowi informację o charakterze ogólnym, jego celem jest dostarczenie Państwu na bieżąco informacji o zmianach w prawie podatkowym, interpretacjach organów podatkowych, rozwoju linii orzeczniczej oraz ciekawych komentarzach. Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA nie ponosi prawnej odpowiedzialności za żadne działania lub zaniechania podjęte w wyniku powyższych informacji.