10 lipca 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok (C-276/24), w którym potwierdził możliwość objęcia nabywcy solidarną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe dostawcy przy jednoczesnym odmówieniu temu nabywcy prawa do odliczenia VAT.

W sprawie będącej przedmiotem orzeczenia czeski organ wezwał spółkę będącą nabywcą do solidarnej zapłaty VAT, którego dostawca towarów nie wpłacił na rzecz skarbu państwa. Uznano bowiem, że w łańcuchu handlowym obejmującym dokonaną przez tę spółkę transakcję, miało dojść do oszustwa w zakresie VAT. Następnie, organ odmówił spółce prawa do odliczenia VAT z tytułu tych transakcji.

W związku w powyższym, do TSUE w trybie prejudycjalnym skierowane zostało pytanie, czy zastosowanie solidarnej odpowiedzialności za uiszczenie niezapłaconego VAT oraz odmówienie – jednocześnie i w odniesieniu do tych samych transakcji handlowych – prawa do odliczenia VAT w związku z udziałem w oszustwie podatkowym jest zgodne z zasadą proporcjonalności.

TSUE wskazał, że w wiążącej się z oszustwem podatkowym sytuacji, system przewidziany przez dyrektywę VAT pozwala organowi podatkowemu na odmówienie prawa do odliczenia VAT oraz zastosowanie odpowiedzialności solidarnej na mocy art. 205 dyrektywy VAT, bez konieczności dokonywania wyboru między tymi dwoma środkami. Zgodnie z treścią uzasadnienia „odmowa prawa do odliczenia VAT i odpowiedzialność solidarna (…) służą dwóm odrębnym i uzupełniającym się celom, które polegają, odpowiednio, na zwalczaniu oszustw podatkowych i na zapewnieniu skarbowi państwa skutecznego poboru VAT od osób, które są najbardziej odpowiednie w danej sytuacji, w szczególności w sytuacji wiążącej się z oszustwem podatkowym.”

Wyrok TSUE potwierdza, że państwa członkowskie mogą stosować surowe środki wobec podatników, którzy świadomie lub z nienależytej staranności w weryfikacji kontrahentów i okoliczności transakcji uczestniczą w oszustwach VAT.

Zdaniem polskich sądów, możliwość uniknięcia odpowiedzialności solidarnej nie oznacza automatycznej możliwości odliczenia podatku naliczonego (wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 października 2021 r., I SA/Lu 142/21; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2023 r. I SA/Po 39/23), co jest spójne z narracją TSUE w przedmiocie niezależnego stosowania tych dwóch środków.

Jeśli powyższe zagadnienie dotyczy Państwa działalności i są Państwo zainteresowani naszą pomocą w przedmiotowym zakresie, uprzejmie prosimy o kontakt z Państwa opiekunem.

Powyższy post na blogu stanowi informację o charakterze ogólnym, jego celem jest dostarczenie Państwu na bieżąco informacji o zmianach w prawie podatkowym, interpretacjach organów podatkowych, rozwoju linii orzeczniczej oraz ciekawych komentarzach. Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA nie ponosi prawnej odpowiedzialności za żadne działania lub zaniechania podjęte w wyniku powyższych informacji.